سيد محمد عبد الحسيب بن سيد أحمد العلوي العاملي

28

قواعد السلاطين ( فارسى )

قواعد دوازده‌گانهء كتاب ، كه برخى اخلاقى - و البته توصيه‌هاى اخلاقى است كه در درجهء اوّل براى سلاطين ارائه مىشود - و برخى سياسى است ، عبارت است از : عدالت ، سخا و كرم ، مردود بودن گدايى ، رفع ظلم ، خلوص نيّت سلطان در باب رعيت و فرودستان ، حلم و سكون غضب ، مصاحبت اغيار و نيكوكاران و دانايان ، اغتنام فرصت ، انجام امور خير و تعيين و سلوك با امرا و اركان دولت . نسخهء مورد استفاده تا آنجا كه مىدانيم ، از اين اثر ، تنها يك نسخه برجاى مانده كه در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى به شمارهء 516 ( از مجموعه اهدايى سيّد محمّد صادق طباطبايى ) نگهدارى مىشود . براساس نوشتهء مؤلّف ، اين كتاب در روز جمعه 28 ربيع الأوّل سال 1081 ه . ق به پايان رسيده است . كاتب اين نسخه نيز « العبد حيدر على » معرّفى گشته است . صفحهء نخست نسخه از ميان رفته است . طبعا به دليل تك نسخه‌اى بودن و نيز غلطهاى فاحش و شگفتى كه از بابت كاتب در آن راه يافته ، تصحيح آن كار دشوارى بود ، آن هم براى بنده كه تصحيح اين گونه آثار را ، كه وجههء ادبى هم دارد ، در دايرهء لياقت و شايستگى خود نمىداند . بنابر اين كلماتى همچنان مبهم و ناخوانا باقى ماند . به هرروى ، تلاشى صورت گرفت و كار توسط دوست ارجمند و دانشور ، جناب جويا جهانبخش بازبينى شده ، نكات فراوانى اصلاح گرديد . از ايشان براى رفاقت و همراهى صميمانه سپاسگزارم . از همراهى دوستان ارجمند آقايان بهروز ايمانى و محمّد باهر در رفع مشكلات برجاى مانده در متن نيز صميمانه سپاسگزارم ، و براى اين عزيزان آرزوى توفيق روزافزون دارم . رسول جعفريان خردادماه 1383